154. 1073–1085 r. / Św. Grzegorz VII
Ukorzenie w Canossie (1077 r.) – autor Dictatus Papae (dekretu o absolutnej władzy papieża nad królami); popada w konflikt z cesarzem Henrykiem IV, który w 1077 roku musi boso pokutować przed papieżem w Canossie, by odzyskać koronę.
155. 1086–1087 r. / Bł. Wiktor III
Trudna sukcesja po reformatorze – schorowany opat z Monte Cassino, wybrany wbrew swojej woli; ucieka z Rzymu przed antypapieżem i armią cesarską.
156. 1088–1099 r. / Bł. Urban II
Pierwsza Krucjata (1095 r.) – na synodzie w Clermont rzuca słynne hasło „Bóg tak chce!” (Deus vult ), wzywając rycerstwo Europy do odbicia Ziemi Świętej z rąk muzułmanów.
157. 1099–1118 r. / Paschalis II
Ofiara uwięzienia przez cesarza – uwięziony przez cesarza Henryka V; pod przymusem podpisuje zrzeczenie się prawa do inwestytury, co wywołuje oburzenie kardynałów i zostaje później unieważnione.
158. 1118–1119 r. / Gelazjusz II
Ucieczka przed cesarską zemstą – spędza pontyfikat na ucieczce przed wojskami Henryka V i powołanym przez niego antypapieżem; umiera na wygnaniu w opactwie w Cluny.
159. 1119–1124 r. / Kalikst II
Konkordat w Wormacji (1122 r.) – zawiera historyczny kompromis z cesarzem chrześcijańskim, który kończy wieloletni spór o inwestyturę (mianowanie biskupów), oraz zwołuje I Sobór Laterański (1123 r.).
160. 1124–1130 r. / Honoriusz II
Zatwierdzenie Zakonu Templariuszy – oficjalnie uznaje i bierze pod papieską opiekę zakon rycerzy świątyni (Templariuszy) oraz mocno angażuje się w politykę wewnętrzną Niemiec.
161. 1130–1143 r. / Innocenty II
II Sobór Laterański (1139 r.) – wygrywa długoletnią walkę z potężnym antypapieżem Anakletem II; zwołuje sobór, który zakazuje używania kusz w wojnach między chrześcijanami jako broni zbyt okrutnej.
162. 1143–1144 r. / Celestyn II
Zniesienie interdyktu nad Francją – rządzi zaledwie kilka miesięcy; udaje mu się zażegnać konflikt z królem Francji Ludwikiem VII poprzez cofnięcie klątwy nałożonej na królestwo.
163. 1144–1145 r. / Lucjusz II
Śmierć na polu bitwy – próbuje stłumić rewoltę rzymskich mieszczan, którzy ogłosili Rzym republiką; osobiście prowadzi szturm na Kapitol, gdzie zostaje śmiertelnie ugodzony kamieniem.
164. 1145–1153 r. / Bł. Eugeniusz III
Ogłoszenie II Krucjaty – uczeń św. Bernarda z Clairvaux; z powodu republiki w Rzymie większość pontyfikatu spędza na wygnaniu, organizując wyprawę krzyżową do Ziemi Świętej.
165. 1153–1154 r. / Anastazy IV
Uciszenie rzymskiego buntu – sędziwy papież, który dzięki łagodnej dyplomacji doprowadza do tymczasowego pokoju z rzymskim senatem i uznania władzy papieskiej.
166. 1154–1159 r. / Adrian IV
Jedyny papież z Anglii – rzuca interdykt na Rzym i z pomocą cesarza Fryderyka Barbarossy skazuje na śmierć przywódcę republiki, Arnolda z Brescii; umiera (według legendy) przez zadławienie się muchą w winie.
167. 1159–1181 r. / Aleksander III
Pokonanie Fryderyka Barbarossy – jeden z najważniejszych prawników na tronie; walczy z cesarzem Barbarossą, który powołuje kolejnych antypapieży. Po zwycięstwie ligi miast włoskich, cesarz musi ukorzyć się przed papieżem w Wenecji (1177 r.). Zwołuje III Sobór Laterański.
168. 1181–1185 r. / Lucjusz III
Powołanie Inkwizycji (1184 r.) – wydaje bullę Ad abolendam , która daje początek oficjalnej inkwizycji biskupiarskiej, powołanej do wyszukiwania i sądzenia heretyków (głównie katarów).
169. 1185–1187 r. / Urban III
Cios po utracie Jerozolimy – prowadzi nieustanny konflikt polityczny z cesarstwem; według tradycji umiera z żalu na wieść o tym, że sułtan Saladyn zdobył chrześcijańską Jerozolimę.
170. 1187 r. / Grzegorz VIII
Wezwanie do III Krucjaty – rządzi zaledwie niespełna dwa miesiące; wydaje bullę wzywającą do nowej wyprawy krzyżowej, w której wezmą udział najpotężniejsi królowie Europy (m.in. Ryszard Lwie Serce).
171. 1187–1191 r. / Klemens III
Pokój z rzymskim ludem – kończy trwający ponad 40 lat konflikt z komuną miejską Rzymu, dzięki czemu papiestwo odzyskuje pełną kontrolę nad miastem w zamian za autonomię finansową senatu.
172. 1191–1198 r. / Celestyn III
Koronacja i walka z Henrykiem VI – zostaje wybrany w wieku 85 lat; koronuje cesarza Henryka VI Hohenstaufa, a następnie bezskutecznie próbuje powstrzymać go przed przejęciem absolutnej władzy nad Sycylią i Italią
Część 3: Apogeum potęgi teokratycznej i początek schyłku (XII – XIV wiek)
Absolutny szczyt i zarazem spektakularny finał papieskiej dominacji nad światem. Pod wodzą Innocentego III Watykan staje się faktyczną stolicą kontynentu, traktując europejskie królestwa jak zwykłe lenna, a nowo powstałe zakony żebracze (Franciszkowie, Dominikanie) rewolucjonizują duszpasterstwo. Jednak skrajne uwikłanie w brutalną politykę i podatki doprowadza do buntu monarchii – sekcję kończy dramatyczny zamach francuskich agentów na papieża w Anagni i ucieczka nowo wybranego, uległego Francji biskupa Rzymu do Awinionu.
173. 1198–1216 r. / Innocenty III
Władca świata i IV Sobór Laterański (1215 r.) – absolutny szczyt potęgi papieskiej; uważa się za „Namiestnika Chrystusa” stojącego między Bogiem a ludźmi. Podporządkowuje sobie królów, zatwierdza zakony św. Franciszka i św. Dominika, a na soborze definiuje dogmat o transsubstancjacji (przeistoczeniu).
174. 1216–1227 r. / Honoriusz III
Oficjalne zatwierdzenie Zakonów Żebraczych – wydaje bulle ostatecznie zatwierdzające reguły Dominikanów (1216 r.), Franciszkanów (1223 r.) oraz Karmelitów (1226 r.), co rewolucjonizuje duszpasterstwo.
175. 1227–1241 r. / Grzegorz IX
Inkwizycja papieska i wojna z Fryderykiem II – odbiera inkwizycję biskupom i powierza ją bezpośrednio Dominikanom; popada w totalną wojnę z cesarzem Fryderykiem II, którego dwukrotnie ekskomunikuje, nazywając go „Bestią z Apokalipsy”.
176. 1241 r. / Celestyn IV
Pierwsze oficjalne konklawe – wybrany przez kardynałów zamkniętych pod kluczem w rzymskim Septizonium przez rzymskiego senatora; umiera po 17 dniach z wycieńczenia fatalnymi warunkami uwięzienia.
177. 1243–1254 r. / Innocenty IV
Detronizacja cesarza Fryderyka II (1245 r.) – zwołuje I Sobór w Lyonie, na którym uroczyście ogłasza detronizację cesarza Fryderyka II; wydaje też bullę zezwalającą inkwizycji na stosowanie tortur podczas przesłuchań.
178. 1254–1261 r. / Aleksander IV
Walka z zakonami i pomoc dla uniwersytetów – kontynuuje wojnę z dynastią Hohenstaufów; bierze w obronę profesorów z zakonu dominikanów i franciszkanów (m.in. św. Tomasza z Akwinu) na Uniwersytecie Paryskim.
179. 1261–1264 r. / Urban IV
Ustanowienie Święta Bożego Ciała (1264 r.) – syn szewca z Francji, nigdy nie był kardynałem; pod wpływem cudu eucharystycznego w Bolsenie rozciąga święto Bożego Ciała na cały Kościół katolicki.
180. 1265–1268 r. / Klemens IV
Likwidacja dynastii Hohenstaufów – popiera francuskiego księcia Karola Andegaweńskiego, który zdobywa Sycylię i ścina ostatniego dziedzica rodu cesarskiego, Konradyna, co kończy erę dominacji niemieckiej w Italii.
181. 1271–1276 r. / Bł. Grzegorz X
Najdłuższe bezkrólewie i dekret o konklawe (1274 r.) – wybrany po prawie 3 latach kłótni kardynałów. Zwołuje II Sobór w Lyonie, wprowadza surowe zasady zamknięcia kardynałów na klucz (Ubi periculum ) i doprowadza do krótkotrwałej unii z prawosławiem.
182. 1276 r. / Bł. Innocenty V
Pierwszy papież z zakonu Dominikanów – wybitny teolog, bliski współpracownik św. Tomasza; umiera zaledwie po 5 miesiącach rządów podczas prób ratowania pokoju w Italii.
183. 1276 r. / Adrian V
Zawieszenie zasad konklawe – bratanek Innocentego IV; rządzi nieco ponad miesiąc, nie przyjmując nawet święceń kapłańskich. Zdążył jedynie zawiesić surowe przepisy Grzegorza X o zamykaniu kardynałów.
184. 1276–1277 r. / Jan XXI
Jedyny papież-lekarz i naukowiec – Portugalczyk, genialny medyk i filozof; ginie tragicznie w swoim pałacu w Viterbo, gdy zawala się na niego sufit nowo wybudowanego pokoju studyjnego. (Uwaga: pominął imię Jan XX z powodu błędów w ówczesnych spisach).
185. 1277–1280 r. / Mikołaj III
Watykan stałą rezydencją – pochodzi z rzymskiego rodu Orsinich; przenosi oficjalną siedzibę papieży z Lateranu do rozbudowanego przez siebie Watykanu oraz potężnie rozbudowuje Państwo Kościelne.
186. 1281–1285 r. / Marcin IV
Francuska dominacja i Nieszpory Sycylijskie (1282 r.) – całkowicie oddany królowi Francji; ekskomunikuje cesarza Bizancjum, co niszczy unię kościelną. Traci kontrolę nad Sycylią po krwawym buncie ludności (Nieszpory Sycylijskie).
187. 1285–1287 r. / Honoriusz IV
Poparcie dla języków orientalnych – popiera nauczanie języków arabskiego i greckiego na uniwersytetach, chcąc przygotować misjonarzy do pracy na Bliskim Wschodzie i w Azji.
188. 1288–1292 r. / Mikołaj IV
Pierwszy papież z zakonu Franciszkanów – wysyła pierwszych misjonarzy franciszkańskich do Pekinu (Chiny); po upadku Akki (1291 r.) bezskutecznie próbuje zorganizować nową krucjatę.
189. 1294 r. / Św. Celestyn V
Wielka rezygnacja pustelnika – wybrany po 2 latach bezkrólewia 85-letni mnich-pustelnik. Całkowicie nie radzi sobie z polityką dworską i po 5 miesiącach jako pierwszy papież w historii dobrowolnie abdykuje, pisząc specjalny dekret prawny o rezygnacji.
190. 1294–1303 r. / Bonifacy VIII
Pierwszy Rok Święty (1300 r.) i zamach w Anagni (1303 r.) – ogłasza Rok Jubileuszowy, który przyciąga miliony pielgrzymów do Rzymu. Wydaje bullę Unam Sanctam o władzy papieża nad królami, co wywołuje furię króla Francji Filipa Pięknego. Zostaje napadnięty i spoliczkowany przez francuskich wysłanników w Anagni, po czym umiera z szoku.
191. 1303–1304 r. / Bł. Benedykt XI
Próba zażegnania kryzysu z Francją – próbuje zdjąć ekskomuniki z króla Filipa Pięknego, ale twardo odmawia przebaczenia bezpośrednim sprawcom napaści na Bonifacego VIII; umiera nagle (prawdopodobnie otruty konfiturami).
192. 1305–1314 r. / Klemens V
Likwidacja Templariuszy i przeniesienie do Awinionu (1309 r.) – Francuz, całkowicie uległy królowi Filipowi Pięknemu. Pod naciskiem monarchy kasuje zakon Templariuszy na Soborze w Vienne (1312 r.), a w 1309 roku przenosi stolicę apostolską do Awinionu
Wszystkie materiały, świadectwa, zestawienia oraz literatura prezentowane na niniejszej stronie mają charakter wyłącznie informacyjny oraz porównawczy. Autor strony nie świadczy usług medycznych, psychologicznych, psychiatrycznych ani doradztwa duchowego. Treści tu zawarte nie mogą być traktowane jako forma terapii, diagnozy czy substytut profesjonalnej pomocy specjalistycznej. W przypadku doświadczania głębokich kryzysów emocjonalnych, psychicznych lub zdrowotnych, należy niezwłocznie skontaktować się z wykwalifikowanymi lekarzami, terapeutami lub odpowiednimi służbami pomocowymi. Autor strony nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek decyzje, czyny czy interpretacje podjęte przez użytkowników w oparciu o przeczytane materiały.