Część 1: Papiestwo w Awinionie pod francuskim batem (XIV wiek)
 
Okres głębokiego kryzysu wizerunkowego, w którym stolica apostolska pod naciskiem politycznym królów Francji opuszcza zrujnowaną Italię i przenosi się do Awinionu. Kuria rzymska zamienia się w perfekcyjną machinę finansowo-urzędniczą, skupioną na ściąganiu podatków z całej Europy i luksusowym życiu dworskim, tracąc resztki autorytetu moralnego. Dopiero pod wpływem mistycznych nacisków św. Katarzyny ze Sieny, po niemal 70 latach, papież podejmuje ryzykowną decyzję o powrocie do Rzymu.
 

193.        1316–1334 r. / Jan XXII

Centralizacja finansów i procesy o czary – genialny administrator; tworzy potężny system podatkowy kurii awiniońskiej i wydaje pierwszą bullę formalnie potępiającą magię oraz czary jako herezję.

194.        1334–1342 r. / Benedykt XII

Budowa Pałacu Papieskiego – skromny cysters; rozpoczyna w Awinionie budowę monumentalnego, warownego Pałacu Papieży oraz wprowadza surowe reformy w zakonach.

195.        1342–1352 r. / Klemens VI

Czarna śmierć (1348 r.) – wielki mecenas sztuki; podczas katastrofalnej epidemii dżumy w Europie bierze w oficjalną obronę Żydów, których ludność oskarżała o zatruwanie studni.

196.        1352–1362 r. / Innocenty VI

Złota Bulla i porządkowanie Państwa Kościelnego – wysyła do ogarniętej chaosem Italii kardynała Albornoza, który za pomocą armii i nowego prawa (Konstytucje egidiańskie) przywraca władzę papieską wokół Rzymu.

197.         1362–1370 r. / Bł. Urban V

Pierwsza, nieudana próba powrotu – jako pierwszy awinioński papież wraca na krótko do zrujnowanego Rzymu (1367 r.), jednak z powodu walk ulicznych i nacisków francuskich kardynałów decyduje się na odwrót do Awinionu.

198.         1370–1378 r. / Grzegorz XI

Ostateczny powrót do Rzymu (1377 r.) – pod wpływem mistycznych namów św. Katarzyny ze Sieny oficjalnie i na stałe przenosi stolicę apostolską z powrotem do Rzymu, kończąc tzw. niewolę awiniońską.

 

Część 2: Wielka Schizma Zachodnia i koncyliaryzm (Schyłek XIV i XV wiek)
 
Najbardziej dramatyczny rozłam instytucjonalny w dziejach zachodniego świata. Konflikty narodowościowe i walka kardynałów o wpływy doprowadzają do sytuacji, w której chrześcijaństwem rządzi dwóch, a w pewnym momencie nawet trzech papieży jednocześnie – każdy z nich rości sobie prawo do nieomylności i rzuca klątwy na przeciwników. Chaos i wojny najemników paraliżują Europę na blisko 40 lat, rodząc rewolucyjną teorię koncyliaryzmu (wyższości soboru nad papieżem), a jedność udaje się przywrócić dopiero po wymuszonej abdykacji rywali na Soborze w Konstancji.
 

199.           1378–1389 r. / Urban VI

Początek Wielkiej Schizmy (1378 r.) – jego gwałtowny charakter i chęć ukrócenia przywilejów wywołują bunt kardynałów; Francuzi ogłaszają wybór Urbana za nieważny i powołują antypapieża (Klemensa VII) w Awinionie. Chrześcijaństwo dzieli się na dwie obediencje.

200.          1389–1404 r. / Bonifacy IX

Handel odpustami na masową skalę – z powodu kosztów wojny z Awinionem zaczyna bezwzględnie sprzedawać odpusty i urzędy kościelne; ogłasza Rzym jedynym bezpiecznym miejscem Jubileuszu w 1400 roku.

201.           1404–1406 r. / Innocenty VII

Konflikty z rzymskim ludem – potężne zamieszki w Rzymie: bratanek papieża morduje delegatów rzymskich mieszczan, co zmusza papieża do ucieczki z miasta i niemal całkowicie paraliżuje jego krótki pontyfikat.

202.           1406–1415 r. / Grzegorz XII

Koniec schizmy i abdykacja – aby zakończyć trwający 40 lat rozłam (w międzyczasie Synod w Pizie powołał trzeciego papieża!), uroczyście zatwierdza Sobór w Konstancji, po czym dobrowolnie abdykuje, by umożliwić wybór jednego, wspólnego papieża.

203.           1417–1431 r. / Marcin V

Powrót jedności i odbudowa Rzymu – wybrany na Soborze w Konstancji, co ostatecznie kończy Wielką Schizmę. Pochodzi z rodu Colonnów; zastaje Rzym w ruinie, z licznymi stadami kóz na Forum Romanum, i rozpoczyna wielką odbudowę architektoniczną miasta

 

Część 3: Renesans, unie i papieski imperializm (XV wiek)

Epoka, w której papiestwo powraca do Rzymu i definitywnie porzuca średniowieczną ascezę na rzecz renesansowego przepychu. Wybitni humaniści na tronie Piotrowym fundują Bibliotekę Watykańską, sprowadzają do stolicy druk i starają się zjednoczyć chrześcijaństwo w obliczu upadku Konstantynopola. Jednocześnie kuria ulega głębokiej laicyzacji – papieże zaczynają prowadzić bezwzględną politykę rodzinną, angażują się w krwawe spiski polityczne we Włoszech i wydają pierwsze dekrety sankcjonujące polowania na czarownice oraz podział Nowego Świata.

 

204.          1431–1447 r. / Eugeniusz IV

Sobór we Florencji i Unia Florencka (1439 r.) – walczy z koncyliaryzmem (teorią, że sobór jest ważniejszy od papieża). Podpisuje historyczną unię z prawosławnym cesarzem i patriarchą Konstantynopola, która jednak szybko upada z powodu oporu wiernych na Wschodzie.

205.          1447–1455 r. / Mikołaj V

Założenie Biblioteki Watykańskiej – humanista na tronie; oficjalnie zakłada Watykańską Bibliotekę, gromadząc tysiące starożytnych manuskryptów, oraz przeżywa wielki szok, jakim był upadek Konstantynopola (1453 r.).

206.          1455–1458 r. / Kalikst III

Apel o krucjatę i proces rehabilitacji Joanny d’Arc – pierwszy papież z hiszpańskiego rodu Borgia; nakazuje rewizję procesu i oficjalnie uniewinnia Joannę d'Arc oraz organizuje flotę wojenną do walki z Turkami osmańskimi.

207.           1458–1464 r. / Pius II

Poeta i humanista na tronie – wybitny pisarz renesansowy (Eneasz Sylwiusz Piccolomini); wydaje bullę Execrabilis , kategorycznie zabraniającą odwoływania się od decyzji papieża do soboru powszechnego.

208.           1464–1471 r. / Paweł II

Wprowadzenie druku w Rzymie – wielki miłośnik antycznych klejnotów; sprowadza do Rzymu pierwszych drukarzy, skraca okres między latami jubileuszowymi do 25 lat i zakazuje hucznych rzymskich karnawałów.

209.           1471–1484 r. / Sykstus IV

Budowa Kaplicy Sykstyńskiej – pochodzi z rodu della Rovere; funduje słynną Kaplicę Sykstyńską, rekrutuje do Rzymu Botticellego i Perugina, ale też głęboko uwikłał papiestwo w nepotyzm i krwawy spisek Pazzich we Florencji.

210.            1484–1492 r. / Innocenty VIII

Bulla przeciw czarownicom i odkrycie Ameryki – wydaje słynną bullę Summis desiderantes affectibus , dającą zielone światło dla polowań na czarownice w Niemczech. Umiera w roku, w którym Kolumb dociera do Nowego Świata.

 

Część 4: Szczyt renesansowego zepsucia i uderzenie reformacji (Schyłek XV i XVI wiek)
 
 
Czas spektakularnych skandali obyczajowych, genialnego mecenatu artystycznego i religijnego trzęsienia ziemi. Tronem rządzą potężne rody Borgiów i Medyceuszy, „papieże-wojownicy” osobiście dowodzą armiami w zbrojach, a Michał Anioł i Rafael malują Watykan za pieniądze z masowej sprzedaży odpustów. Finansowa bezczelność Rzymu doprowadza w 1517 roku do buntu Marcina Lutra – lekceważona przez papieży iskra podpala kontynent, trwale odrywając od Watykanu całą północną Europę oraz Anglię Henryka VIII, i zmusza zszokowany Rzym do zwołania Soboru Trydenckiego.
 
 

211.           1492–1503 r. / Aleksander VI

Rodrigo Borgia i podział Nowego Świata – symbol renesansowych skandali obyczajowych, ojciec Cezara i Lukrecji Borgia. Wydaje historyczną bullę Inter caetera (1493 r.), dzieląc nowo odkryte ziemie Ameryki i Oceanu Atlantyckiego między Hiszpanię a Portugalię.

212.          1503 r. / Pius III

Pontyfikat niespełna miesięczny – wybrany jako schorowany kandydat kompromisowy, mający pogodzić zwaśnione rody Borgiów i della Rovere; umiera zaledwie po 26 dniach od wyboru.

213.          1503–1513 r. / Juliusz II

„Papież wojownik” i kamień węgielny pod nową Bazylikę św. Piotra – bratanek Sykstusa IV; osobiście w zbroi dowodzi wojskami w bitwach. Zakłada Gwardię Szwajcarską (1506 r.), zatrudnia Michała Anioła do pomalowania sklepienia Kaplicy Sykstyńskiej i rozpoczyna burzenie starej bazyliki, by wznieść obecną Bazylikę św. Piotra.

214.          1513–1521 r. / Leon X

Wystąpienie Marcina Lutra (1517 r.) – syn Wawrzyńca Wspaniałego z rodu Medyceuszy; zasłynął hasłem „Bóg dał nam papiestwo, cieszmy się nim”. Finansuje budowę Bazyliki masową sprzedażą odpustów, co w 1517 roku doprowadza do buntu Marcina Lutra w Wittenberdze i nieodwracalnego rozłamu w Europie.

215.          1522–1523 r. / Adrian VI

Ostatni nie-Włoch przed Janem Pawłem II – Holender, surowy reformator; próbuje szczerze wyznać winy kurii rzymskiej i zatrzymać reformację, jednak spotyka się z totalnym oporem włoskich kardynałów i umiera po roku rządów.

216.          1523–1534 r. / Klemens VII

Sacco di Roma (1527 r.) i schizma anglikańska – kolejny Medyceusz; ponosi katastrofalne klęski polityczne. Rzym zostaje doszczętnie splądrowany przez luterańskie wojska cesarza Karola V (Sacco di Roma), a odmowa papieża w sprawie rozwodu Henryka VIII doprowadza do odłączenia się Anglii od Rzymu (powstanie anglikanizmu).

217.           1534–1549 r. / Paweł III

Powołanie Jezuitów i zwołanie Soboru Trydenckiego (1545 r.) – pochodzi z rodu Farnese; mimo że sam żył jak typowy renesansowy książę, dostrzega potrzebę ratunku dla Kościoła. Zatwierdza Zakon Jezuitów (1540 r.) św. Ignacego Loyoli, powołuje Święte Oficjum (nową inkwizycję) i w 1545 roku otwiera Sobór Trydencki, co zamyka tę sekcję i rozpoczyna epokę kontrreformacji

Wszystkie materiały, świadectwa, zestawienia oraz literatura prezentowane na niniejszej stronie mają charakter wyłącznie informacyjny oraz porównawczy. Autor strony nie świadczy usług medycznych, psychologicznych, psychiatrycznych ani doradztwa duchowego. Treści tu zawarte nie mogą być traktowane jako forma terapii, diagnozy czy substytut profesjonalnej pomocy specjalistycznej. W przypadku doświadczania głębokich kryzysów emocjonalnych, psychicznych lub zdrowotnych, należy niezwłocznie skontaktować się z wykwalifikowanymi lekarzami, terapeutami lub odpowiednimi służbami pomocowymi. Autor strony nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek decyzje, czyny czy interpretacje podjęte przez użytkowników w oparciu o przeczytane materiały.